МҰНАЙ ӨНІМДЕРІ НАРЫҒЫНДАҒЫ ТҰРАҚТЫЛЫҚ МӘСЕЛЕСІ ТАЛҚЫЛАНДЫ
Жанар-жағармай – кез келген өңірдің экономикалық күретамыры, тіршіліктің негізгі қозғаушы күші екені белгілі. Әсіресе, ауыл шаруашылығы қарқынды дамыған, халықаралық транзит дәлізі өтіп жатқан, логистикалық торап саналатын киелі Түркістан облысы үшін мұнай өнімдерінің тұрақтылығы мен үздіксіз қолжетімділігі стратегиялық маңызға ие. Өңірдегі мыңдаған шаруа қожалықтарының дала жұмыстары, халықтың күнделікті тіршілігі мен тауар тасымалы тікелей осы жанармай нарығындағы ахуалға тәуелді. Соңғы уақытта қоғамда қызу талқыға түсіп, көлік жүргізушілері мен кәсіпкерлерді алаңдататын негізгі мәселелердің бірі де осы – жанармай тапшылығы мен оның бағасының негізсіз шарықтап кету қаупі. Осы орайда, халықтың алаңдаушылығын сейілтіп, ішкі нарықты қорғау мақсатында Түркістан облысында мұнай өнімдерінің бағасын тұрақтандыру, қолдан жасалатын жанар-жағармай тапшылығының алдын алу және стратегиялық шикізатты шекара асырып, заңсыз тасымалдауға жол бермеу мәселелеріне арналған ауқымды арнайы мәжіліс өтті.
Бұл маңызды жиын облыс әкімінің орынбасары Қанат Әбдіразақұлы Қайыпбектің тікелей төрағалығымен ұйымдастырылып, өңірдегі жанармай нарығындағы шынайы ахуал қатаң тексерістен, егжей-тегжейлі талдаудан өтті. Жиынды ұйымдастыруға мұрындық болған облыстық кәсіпкерлік және сауда басқармасы мәселенің мәнін ашып, барлық жауапты құрылымдардың басын бір жерге қосты. Расында да, бұл мәселе бір ғана мекеменің құзыретімен шешілетін жеңіл шаруа емес, ол барлық мемлекеттік органдардың жұдырықтай жұмылып, бірлесе әрекет етуін талап етеді. Сондықтан да мәжіліске Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаменті, Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің облыстық департаменті, облыстық мемлекеттік кірістер департаменті, Полиция департаменті, Көліктік бақылау инспекциясы, сондай-ақ Төтенше жағдайлар департаменті сияқты құзырлы мемлекеттік органдардың бірінші басшылары мен арнайы өкілдері қатысты. Әр мекеме өз құзыреті шегінде атқарылып жатқан жұмыстарды ортаға салып, алдағы ортақ іс-қимыл жоспарын пысықтады. Бүгінгі таңда Түркістан облысының аумағында жалпы саны 403 автожанармай құю станциясы халыққа, жолаушылар мен транзиттік жүк тасымалдаушыларға күнделікті, үзіліссіз қызмет көрсетіп келеді. Бұл дегеніміз – облыс көлемінде мыңдаған тонна жанармай күн сайын айналымда жүр деген сөз. Осыншама ауқымды желінің кідіріссіз жұмыс істеуі, әрбір бекеттегі жанар-жағармайдың жеткілікті қорының болуы және оның бекітілген шекті бағадан аспауы – жергілікті биліктің ерекше бақылауына алынған басты міндет. Өйткені жанармай бағасының сәл де болса өсуі азық-түлік, жолақы және өзге де күнделікті тұтыну тауарлары құнының қымбаттауына, сөйтіп қарапайым халықтың қалтасына салмақ салуға тікелей әсер ететіні белгілі. Сондықтан жиын барысында өңірдегі мұнай өнімдері қорларының нақты жағдайы жіті сарапқа салынып, бағаны тұрақтандырудың кешенді шаралары кеңінен талқыланды. Монополияға қарсы агенттік өкілдері бағаны негізсіз өсіріп, картельдік келісімдер арқылы халықты қиындыққа ұшыратпау үшін бақылаудың маңыздылығын ескертті.
Күн тәртібіндегі ең өткір мәселелердің бірі – жанармайды көлеңкелі экономика арқылы заңсыз жолмен өзге аймақтарға немесе шекара асырып тасымалдау фактілерінің алдын алу болды. Түркістан облысы көршілес мемлекетпен шектесетін, көлік ағыны өте тығыз шекаралық аймақ болғандықтан, мұнай өнімдерін түрлі айла-тәсілдермен, қосымша цистерналар жалғап немесе құжаттарды бұрмалап сыртқа шығару әрекеттері кездесіп тұрады. Бұл өз кезегінде ішкі нарықтағы қордың азаюына, жасанды тапшылықтың туындауына әкеп соқтырады. Мәжіліс қорытындысы бойынша аудан және қала әкімдіктеріне өте нақты әрі қатаң тапсырмалар берілді. Ендігі жерде әкімдіктер жанар-жағармай нарығына күнделікті тұрақты мониторинг жүргізіп, оның нәтижелерін облыстық кәсіпкерлік және сауда басқармасына үзіліссіз ұсынып отыруға міндеттелді. Бұл жүйелі қадам нарықтағы кез келген ауытқуды дер кезінде байқап, жедел шара қабылдауға толық мүмкіндік береді. Сонымен қатар, шекаралас орналасқан аудандардың басшылығына мұнай өнімдерінің шетелге заңсыз, жасырын жолдармен шығарылуына қатаң тосқауыл қою бағытында арнайы міндеттер жүктелді. Заңсыз тасымалдау фактілерінің тамырына балта шабу мақсатында құқық қорғау және фискалдық органдардың да жауапкершілігі арта түсті. Атап айтқанда, облыстық Полиция департаменті мен Мемлекеттік кірістер департаментіне тас жолдардағы, шекара маңындағы бекеттерде бақылау жұмыстарын барынша күшейту тапсырылды.
