ТҮРКІСТАНДА ЕҢБЕК ЗАҢНАМАСЫ ТАЛАПТАРЫНЫҢ САҚТАЛУЫ БОЙЫНША АРНАЙЫ ЖИЫН ӨТТІ
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөздерінде «Әділетті Қазақстан» құрудың басты шарттарының бірі — еңбек адамына деген құрмет пен олардың заңды құқықтарын мүлтіксіз қорғау екенін үнемі қадап айтып келеді. Қоғамда «Адал азамат» принципін орнықтыру, жұмыс берушілер мен жұмыскерлер арасындағы қатынастарды заңнамалық тұрғыдан реттеу, еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету және әлеуметтік аударымдардың уақтылы жасалуын бақылау — мемлекеттік саясаттың басты басымдықтарының бірі. Жұмыспен қамту мен еңбек қатынастарындағы ашықтық — ел экономикасының тұрақтылығы мен тұрғындардың әлеуметтік әл-ауқатының негізгі кепілі. Осы ретте Түркістан қаласындағы кәсіпорындар мен ұйымдарда еңбек заңнамасы талаптарының сақталуын қамтамасыз ету, жасырын еңбек қатынастарына жол бермеу және жұмыскерлердің әлеуметтік кепілдіктерін қорғау бағытында маңызды басқосу өтті. Түркістан қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің басшысы Эльмира Бейсенованың төрағалығымен өткен бұл жиын — өңірдегі еңбек заңнамасының орындалу барысын саралап, түйткілді мәселелерді шешуге бағытталған институционалдық диалог алаңына айналды.
Аталған салалық жиынға Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің Түркістан облысы бойынша департаменті талдау бөлімінің басшысы Дінмұхамед Игілікұлы, Тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі басшысының орынбасары Динара Әбілхасимова, Құрылыс бөлімінің маманы Бекбарыс Бақбергенұлы және Кәсіпкерлік және туризм бөлімінің маманы Гүлназ Ермаханқызы арнайы қатысты. Өкілетті мемлекеттік органдар мен жергілікті өкілдіктер мамандарының толық құрамда қатысуы — шаһардағы құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, кәсіпкерлік пен туризм секторында еңбек құқықтарының сақталуын кешенді түрде бағалауға мүмкіндік берді. Басқосуда күн тәртібіне қойылған басты мәселелердің бірі — еңбек шарттарының заңнама талаптарына сәйкес уақтылы әрі заңды түрде рәсімделуі болды. Еңбек шартынсыз жұмысқа заңсыз қабылдау немесе жалақыны бейресми түрде беру — жұмыскерді болашақ әлеуметтік кепілдіктерден, зейнетақымен камтамасыз етуден, сондай-ақ еңбек даулары туындаған жағдайда өз құқықтарын қорғау мүмкіндігінен айыратыны белгілі. Жиында кәсіпорындардағы еңбек келісімшарттарын электронды жүйеге тіркеу, еңбек қатынастарын ашық жүргізу талаптары егжей-тегжейлі сөз болды. Сонымен бірге, кездесуде міндетті зейнетақы жарналарының, әлеуметтік аударымдардың және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналарының мерзімді түрде аударылуы мұқият талқыланды. Жұмыс беруші тарапынан бұл төлемдердің созбалаңға салынуы немесе мүлдем төленбеуі — азаматтардың конституциялық құқықтарын дөрекі түрде бұзу. Осыған байланысты өндірістік орындардағы бұл бағыттағы кемшіліктерді жоюдың заңдық жолдары көрсетілді.
Жиында талқыланған тағы бір аса маңызды вектор — өндірістегі жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру талаптарының орындалуы мен еңбек қауіпсіздігі болды. Әсіресе, құрылыс пен өндіріс секторларында еңбекті қорғау ережелерін берік ұстану, азаматтардың өмірі мен денсаулығын қорғау — бірінші кезектегі міндет. Кәсіпорын иелері мен мердігер мекемелер өз жұмыскерлерін өндірістік қауіп-қатерлерден сақтандыруға, қауіпсіз жұмыс орнын қалыптастыруға тікелей жауапты. Сақтандыру жүйесінің толық орындалмауы төтенше жағдай орын алғанда жұмыскер мен оның отбасын әлеуметтік қорғаусыз қалдыруға алып келеді. Маңызды басқосуды қорытындылай келе, Түркістан қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің басшысы Эльмира Бейсенова мен мемлекеттік инспекция өкілдері анықталған заң бұзушылықтар мен кемшіліктерді қысқа мерзімде жою, еңбек қатынастарын Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің талаптарына толық сәйкестендіру бойынша тиісті мекемелер мен кәсіпорын басшыларына нақты тапсырмалар берді. Жұмыс берушілерге еңбек заңнамасын бұзғаны үшін әкімшілік және заңдық жауапкершілік бар екені қатаң түрде ескертілді. Түйіндей айтқанда, Түркістанда өткен бұл жиын — өңірдегі еңбек қатынастарын реттеуде, азаматтардың конституциялық еңбек құқықтарын қорғауда және әлеуметтік әділеттілік принципін сақтауда жасалған маңызды қадам. Еңбек заңнамасының сақталуына қойылатын бақылаудың күшеюі мен ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының жүйеленуі — Түркістан шаһарындағы тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамудың және еңбек адамының лайықты өмір сүруінің берік кепілі.
