ТҮРКІСТАНДА ЖЕКЕ КӨМЕКШІ ҚЫЗМЕТІ ЖАҢА ҚАҒИДАЛАР БОЙЫНША КӨРСЕТІЛУДЕ
Кез келген өркениетті қоғамның басты өлшемі – оның мүмкіндігі шектеулі азаматтарға деген қарым-қатынасы, олардың қоғамдық өмірге белсене араласуына жасаған жағдайымен айқындалады. Елімізде кейінгі жылдары инклюзивті қоғам қалыптастыру, әлеуметтік қызметтердің сапасы мен ашықтығын арттыру бағытында маңызды реформалар жүзеге асырылуда. Әсіресе, жүріп-тұруы қиын азаматтарды әлеуметтік бейімдеу мен оларға лайықты қолдау көрсету – мемлекеттік әлеуметтік саясаттың басым бағыттарының бірі болып қала береді. Осы орайда, Түркістан қаласында қазіргі таңда жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектігі бар азаматтарға 144 жеке көмекші арнайы әлеуметтік қызмет көрсетіп келеді. Бұл – тағдыр тауқыметін тартқан жүздеген отандасымыздың күнделікті тұрмыс-тіршілігін жеңілдетіп, қоғамда өздерін жалғыз сезінбеуіне септігін тигізіп отырған ауқымды жұмыс.
Десе де, кез келген әлеуметтік қызметтің тиімділігі оның құқықтық реттелуіне және қаржының ашық жұмсалуына тікелей байланысты. Жеке көмекші қызметін көрсету кезінде құқықтық айқындықты қамтамасыз ету, тараптардың жауапкершілігін арттыру және қызмет сапасын жаңа деңгейге көтеру мақсатында Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі тиісті қағидаларға маңызды өзгерістер енгізді. Бұл өзгерістер әлеуметтік қызмет көрсету саласындағы бұрыннан келе жатқан кейбір түйткілді мәселелерді шешуге және бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын бақылауға бағытталған сараптамалық қадам болып отыр. Енгізілген жаңа тәртіпке сәйкес, жеке көмекші қызметін ақылы көрсетуге арналған арнайы үшжақты үлгілік шарт бекітілді. Бұл құжат – қызмет алушы, өнім беруші (жеке көмекші) және жергілікті атқарушы орган арасындағы қарым-қатынасты заңнамалық тұрғыдан бекітеді. Жаңа жүйенің басты артықшылығы – енді көмекшінің еңбегіне ақы нақты көрсетілген алып жүру көлеміне қарай төленеді. Өз кезегінде, қызметтің құны қолданыстағы ұлттық заңнамаға сәйкес дәлме-дәл есептеліп, төлем жұмыстары жергілікті атқарушы орган тарапынан заманауи Әлеуметтік қызметтер порталы арқылы жүзеге асырылады. Бұл цифрлық формат адами фактордың ықпалын азайтып, есептіліктің мөлдірлігін қамтамасыз етеді.
Жаңа қағидалар тараптардың міндеттері мен құқықтарын өте нақты әрі ашық жіктеп берді. Сәйкесінше, өнім беруші, яғни жеке көмекші қызметті сапалы, бекітілген талаптарға сай әрі уақтылы көрсетуге міндетті. Ал қызмет алушы азамат өз тарапынан қажетті ақпаратты уақытында ұсынып, өзіне көрсетілген қызметтің нәтижесін объективті түрде бағалауға тиіс. Ең бастысы, реформа аясында қызмет алушының құқықтары айрықша қорғалған. Егер көрсетілген қызметтің сапасына немесе оның көлеміне қатысты негізді шағымдар мен ескертпелер туындаса, мүгедектігі бар азамат немесе оның заңды өкілі орындалған жұмыстар актісіне қол қоюдан бас тартуға толық құқылы. Сонымен қатар, ол өз құқығын заңнамада белгіленған тәртіппен тиісті органдарға шағымдану арқылы қорғай алады. Түйіндей айтқанда, Түркістанда іске асырылып жатқан және орталық министрлік тарапынан бекітілген бұл заңнамалық өзгерістер – жеке көмекші қызметінің ашықтығын едәуір арттыруға, ұсынылатын әлеуметтік көмектің сапасын жақсартуға және ең бастысы, мүгедектігі бар азаматтардың заңды құқықтары мен мүдделерін қорғауды күшейтуге бағытталған. Әлеуметтік саладағы мұндай жүйелі реформалар еліміздегі әрбір азаматтың тұрмыс сапасы мен әлеуметтік қорғалу деңгейін арттыруға зор серпін берері сөзсіз.
