МАҚТААРАЛДА ЕРТЕ КӨКӨНІС ЕГУ НАУҚАНЫ БАСТАЛДЫ
Түркістан облысының Мақтаарал ауданында қаңтар айының қақ ортасында ерте пісетін көкөніс дақылдарын егу жұмыстары басталды. Бұл – өңірдің аграрлық әлеуетін арттыруға, ауыл шаруашылығы өндірісін әртараптандыруға және халықты сапалы отандық өніммен үздіксіз қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадамдардың бірі. Ерте көктемде өнім алу тәжірибесі соңғы жылдары Мақтаарал шаруалары арасында кеңінен қолданылып, нақты нәтижесін беріп келеді.
Биыл аудан бойынша жалпы көлемі 60,3 мың гектар егістік алқапты игеру жоспарланған. Оның ішінде 1405 гектар жерге ерте және орта мерзімде пісетін көкөніс дақылдарын егу көзделіп отыр. Бұл көрсеткіш аудан шаруаларының ерте өнім өндіруге деген қызығушылығының артқанын және нарық сұранысына бейімделу үдерісінің күшейгенін көрсетеді. Ерте пісетін көкөністер ішкі нарықтағы тапшылықтың алдын алуға, бағаның күрт өсуіне жол бермеуге және тұрғындарды жаңа піскен өніммен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Аталған жұмыстар аясында Мақтаарал ауылдық округінде ерте өнім алуға бағытталған нақты жобалар жүзеге асырылуда. Соның бірі – ауыл шаруашылығы саласында мол тәжірибесі бар шаруа Күшербаев Шағыр Ертуғанұлының бастамасы. Ол биыл 8 гектар жерге ас үй қызылшасын заманауи тамшылатып суару технологиясы арқылы егуді қолға алған. Бұл әдіс қазіргі таңда су ресурстарын тиімді пайдаланудың ең озық тәсілдерінің бірі саналады.
Тамшылатып суару технологиясының басты артықшылығы – суды және тыңайтқышты тікелей өсімдік түбіне дәл жеткізуінде. Соның нәтижесінде ылғал мен қоректік заттар ысырап болмай, өсімдік толыққанды дамуға мүмкіндік алады. Мамандардың айтуынша, бұл технологияны қолдану арқылы өнім көлемін дәстүрлі суару әдістерімен салыстырғанда екі есеге дейін арттыруға болады. Сонымен қатар арамшөптің азаюы, топырақтың тұздану қаупінің төмендеуі және еңбек шығынының қысқаруы да – осы әдістің маңызды артықшылықтары. Шаруашылықта егіс жұмыстары барлық агротехникалық талаптарға сай жүргізілген. Топырақ алдын ала дайындалып, тыңайтқыш енгізу, тұқым себу және суару жұмыстары белгіленген мерзімде атқарылған. Қолайлы ауа райы жағдайында ас үй қызылшасының алғашқы өнімі сәуір айында пісіп жетіледі деп күтілуде. Ерте өнім алу шаруалар үшін экономикалық тұрғыдан тиімді, себебі бұл кезеңде нарықтағы баға жоғары болып, табыс көлемі де артады.
Ерте көкөніс өндірісінің дамуы аудан тұрғындары үшін де маңызды. Жаңа піскен, жергілікті жерде өндірілген өнімнің қолжетімді болуы азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, импортқа тәуелділікті азайтады. Сонымен қатар бұл бағытта жүргізіліп жатқан жұмыстар ауылдық жерлерде жаңа жұмыс орындарының сақталуына және шаруалардың табысының артуына ықпал етеді. Мақтаарал ауданында жуық арада қырыққабат дақылын егу жұмыстары да басталмақ. Қырыққабат – ерте пісетін әрі ішкі нарықта сұранысы жоғары көкөністердің бірі. Бұл дақылдың өндіріс көлемін арттыру арқылы өңір тұрғындарын жыл бойы сапалы көкөніспен қамтамасыз етуге мүмкіндік туады.
Жалпы алғанда, биыл Түркістан облысы бойынша ауыл шаруашылығы дақылдары 919 мың гектар жерге егіледі. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 13 мың гектарға артық. Оның 536 мың гектары жаздық дақылдарға, 208 мың гектары күздік дақылдарға, ал 175 мың гектары көпжылдық жоңышқаға тиесілі. Бұл көрсеткіштер өңірде ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамып келе жатқанын және егіс алқаптарының ұлғайып отырғанын айқын көрсетеді. Қорытындылай келе, Мақтаарал ауданында ерте пісетін көкөніс дақылдарын егу жұмыстарының басталуы – өңірдің аграрлық әлеуетін тиімді пайдалануға бағытталған маңызды қадам. Заманауи агротехнологияларды енгізу, ерте өнім алуға ұмтылу және егіс көлемін ұлғайту арқылы аудан шаруалары ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, ауыл шаруашылығының экономикалық тиімділігін арттыруға нақты үлес қосып отыр.
